Mất ngủ: thủ phạm nguy hiểm của tăng cân và béo phì

Ít ai ngờ rằng, mất ngủ lại ảnh hưởng đến cuộc sống của chúng ta nhiều đến thế. Đối với phụ nữ, thì mất ngủ ảnh hưởng rất lớn tới vóc dáng mà cụ thể hơn, đó là một trong những nguyên nhân chính dẫn tới việc tăng cân và béo phì.

Theo tiến sĩ Gregor Hasler, Viện Sức khỏe Thần kinh quốc gia Mỹ, tình trạng mất ngủ ảnh hưởng xấu đến hoạt động của các Hormon vốn có tác dụng đốt cháy Calo thừa trong một ngày. Khi nghiên cứu gần 500 người tuổi từ 27 đến 40, Hasler và cộng sự nhận thấy những người tăng cân nhiều thường ngủ ít hơn 6 tiếng mỗi đêm.

Còn theo Sanjay Patel đến từ Đại học Harvard, có rất nhiều hóa chất và Hormone kiểm soát cảm giác thèm ăn và tăng cân. “Chúng rất dễ bị thay đổi khi thời gian ngủ giảm đi chỉ 1 hoặc 2 tiếng“.

Một nghiên cứu khác của trường Đại học Califonia Mỹ đã phát hiện: Ngủ ít hoặc muộn có thể khiến cơ thể dễ nghĩ đến những đồ ăn vặt nhiều chất béo hơn là các loại thực phẩm ngũ cốc, các loại rau xanh và những người bị thiếu ngủ là nhóm người có tỷ lệ mắc bênh béo phì cao gấp 3 lần so với người ngủ tốt.

Hormone kiểm soát cảm giác thèm ăn bị ảnh hưởng do thiếu ngủ, làm gia tăng hành vi ăn những đồ ăn nhiều chất béo, khiến nguy cơ béo phì cao gấp 3 lần so với những người ngủ tốt.

Tại sao mất ngủ lên quan đến béo phì?

Nguyên nhân vì sao mất ngủ lại gây ra béo phì có thể được mô tả một cách ngắn gọn như trong sơ đồ dưới đây.

Cơ chế gây ra béo phì do Mất ngủ

Theo Shahrad Taheri và cộng sự, Mất ngủ khiến cơ thể tăng cảm giác đói và không thể điều khiển để ngừng ăn.

Mất ngủ làm giảm Leptin và tăng Ghrelin. Leptin là một hormone được tiết ra chủ yếu từ mô mỡ, nồng độ Leptin tiết tỷ lệ với khối lượng mô mỡ và tình trạng dinh dưỡng. Leptin đã được chứng minh là có vai trò quan trọng trong điều hòa thể trọng do có sự kết hợp ít nhất 2 tác dụng căn bản:

  • Giảm sự đói và giảm sự tiêu thụ thức ăn, do sự ức chế một phần hoạt động Neuropeptide Y (NPY) và Agouti-Related Peptide (AgRP), là những chất kích thích rất mạnh sự ăn uống.
  • Gia tăng sự tiêu hao năng lượng, được đánh giá thông qua sự tăng tiêu thụ oxy, thân nhiệt cao hơn và giảm khối lượng mô mỡ.

Ghrelin là hormone được tiết ra chủ yếu bởi dạ dày trước bữa ăn – khi dạ dày rỗng – với vai trò kích thích sự thèm ăn, tăng cảm giác đói, tăng tiết acid dạ dày và nhu động ruột để chuẩn bị cho cơ thể thu nạp thức ăn.

Mất ngủ làm giảm Leptin và tăng Ghrelin làm kích thích sự thèm ăn, tăng cảm giác đói, não bộ không thể điều khiển việc ngừng ăn.

Trong một nghiên cứu của hơn 1000 tình nguyện viên, Taheri và cộng sự đã chỉ ra rằng thời gian ngủ ngắn hơn (5 giờ mỗi đêm so với 8 giờ mỗi đêm) làm mức Leptin thấp hơn 15,5% và Ghrelin cao hơn 14,9% so với bình thường.

Từ đó có thể thấy rằng mất ngủ kinh niên có thể làm tăng sự thèm ăn và não bộ không thể điều khiển để ngừng ăn. Kết quả là cơ thể mất kiểm soát trong ăn uống và tăng cân nhanh chóng.

Ở một nghiên cứu khác, Dallman và cộng sự cũng cho rằng Mất ngủ làm gia tăng tiêu thụ và lưu trữ chất béo.

Nhóm nghiên cứu này đã đề xuất rằng mức tăng cao thường xuyên của Glucocorticoid, chẳng hạn như Cortisol, có thể đóng một vai trò trong việc tăng tiêu thụ nhiều chất béo và các thực phẩm có lượng đường cao, cũng như xu hướng lưu trữ chất béo trong vùng bụng.

Mất ngủ làm tăng cao thường xuyên của Glucocorticoid, làm gia tăng xu hướng lưu trữ chất béo, đặc biệt là ở vùng bụng.

Ngoài ra có một vài cơ chế khác cũng được đề xuất để giải thích mối liên quan giữa mất ngủ và béo phì. Khi mất ngủ kéo dài thường kèm theo tình trạng thần kinh bị kích thích quá mức dẫn tới tăng hoạt động của trục HPA (trục dưới đồi-tuyến yến-thượng thận) làm tăng tiết Cortisol, kết quả là mất ngủ làm tăng Cholesterol máu.

Như vậy có thể thấy, mất ngủ và béo phì tỷ lệ thuận với nhau, và mất ngủ cũng là một nguyên nhân chính dẫn đến béo phì. Nếu bạn muốn kiểm soát được cân nặng của mình thì việc đầu tiên bạn cần làm đó là xem lại giấc ngủ của chính mình.

Giải pháp cho giấc ngủ ngon tự nhiên phòng tránh bệnh béo phì

Tập thói quen sống lành mạnh: Đi ngủ và thức dậy đúng giờ, thường xuyên tập thể dục để nâng cao sức khỏe, ăn đủ bữa trong ngày đặc biệt là bữa sáng, không mang công việc và những suy nghĩ nặng nề vào giấc ngủ, hạn chế ăn khuya và uống nhiều nước vào buổi tối vì chúng sẽ ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn

Nếu tất cả những điều trên chưa thể giúp bạn có giấc ngủ ngon hoặc bạn đang bị mất ngủ nhiều năm chưa tìm được giải pháp. Bạn có thể sử dụng các sản phẩm trị mất ngủ từ gốc để đem đến giấc ngủ tự nhiên và phòng tránh bệnh bép phì

Nguồn

  1. Shahrad Taheri, Ling Lin, Diane Austin, Terry Young, Emmanuel Migno, Short Sleep Duration Is Associated with Reduced Leptin, Elevated Ghrelin, and Increased Body Mass Index, 2004, journal plos medicine, 10.1371.
  2. Trent A Hargens, Anthony S Kaleth, Elizabeth S Edwards, and Katrina L Butner, Association between sleep disorders, obesity, and exercise: a review, Nat Sci Sleep. 2013; 5: 27–35
  3. Trần Hữu Dàng, Leptin và các chất tiết ra từ mô mỡ: nguồn gốc bệnh tật do béo phì, Đại học Y Dược Huế.

 

BS. Huệ Đức

Tin đừng bỏ lỡ

Gửi câu hỏi

Chúng tôi cam kết bảo mật thông tin cá nhân của bạn.


Xin vui lòng điền thêm thông tin!

Gửi câu hỏi »

Hoặc liên lạc trực tiếp với chúng tôi