Mất ngủ do những nguyên nhân gì?

Mất ngủ (insomnia) hay khó ngủ (sleeping dificulties) là một chứng bệnh gây ảnh hưởng đến đời sống của nhiều người. Khó ngủ có nhiều dạng, khó đi vào giấc ngủ, ngủ không yên giấc, dậy sớm không ngủ lại được, hoặc tỉnh dậy nhiều lần trong khi ngủ, mỗi lần dài hơn 30 phút.

Tỉ lệ mất ngủ có thể từ 4% cho tới 48%. Khoảng 33% dân số bị một trong nhiều triệu chứng của mất ngủ, 15% bị ngủ ngật trong ban ngày, 18% không thoả mãn với giấc ngủ. 30% bệnh mất ngủ có liên hệ bệnh tâm thần.

Nữ giới bị mất ngủ nhiều hơn nam giới. Trong quá trình nghiên cứu, các chuyên gia y tế đã thống kê và cho thấy, nguyên nhân chủ yếu gây mất ngủ mãn tính ở nữ giới là do Stress. Các chuyên gia phân tích, nữ giới độ tuổi 25 – 40 hay bị Stress, xuất phát từ hôn nhân, kinh tế, các mối quan hệ giữa bố mẹ con cái, mối quan hệ chủ – người làm thuê…; Từ tuổi trung niên trở lên (40 – 55+), chị em thường bị stress vì mối quan hệ vợ chồng, vấn đề với cha mẹ già, vấn đề con cái, các triệu chứng gặp phải khi ở giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh.

Trên thực tế lâm sàng có hai yếu tố có thể gây ra Mất ngủ: Tức thời và lâu dài.

Yếu tố gây mất ngủ tức thời

Suy nghĩ, lo âu là một nguyên nhân gây ra mất ngủ
Suy nghĩ, lo âu là một nguyên nhân gây ra mất ngủ

Yếu tố gây mất ngủ tức thời thông thường là một thay đổi cấp tính nào đó tạo Mất ngủ, ví dụ như lo nghĩ về việc riêng (tiền bạc, gia đình, tình yêu, nghề nghiệp v..v…), chỗ ở ồn ào, lệch múi giờ v..v… Nếu như thay đổi này chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn, chứng mất ngủ có thể sẽ không thành kinh niên.

Yếu tố gây mất ngủ lâu dài

Nếu như các yếu tố gây mất ngủ kéo dài trường diễn, chứng Mất ngủ sẽ có diễn biến xấu đi và trở thành Mất ngủ kinh niên. Các nguyên nhân gây ra chứng Mất ngủ kéo dài trên thực tế có những yếu tố sau là phổ biến:

Do vấn đề về tâm lý khi mới bị mất ngủ

  • Đánh giá nhầm lẫn về lý do mất ngủ nên giải quyết không đúng.
  • Quá lo sợ vì mình bị mất ngủ (theo dõi đồng hồ suốt đêm; càng tức bực vì mất ngủ càng khó ngủ)
  • Chưa đi ngủ đã cho rằng mình sẽ không ngủ được.
  • Suy nghĩ lo lắng quá độ, chật vật, buồn rầu trong khi đang nằm.

Cách sinh hoạt và thói quen

  • Ngủ và thức không có giờ giấc đều, khi sớm, khi muộn.
  • Đi làm nhiều ca khác nhau (sáng – đêm).
  • Thức dậy nhưng vẫn nằm lâu trên giường.
  • Ngủ trưa quá nhiều.
  • Không có thời gian thư giãn trước khi ngủ.
  • Không có thời giờ lo nghĩ trong ngày, chờ đến đêm, leo lên giường rồi mới bắt đầu suy tính công việc.
  • Hay ăn đêm làm bụng no khó chịu, chà răng trước khi ngủ làm tỉnh táo.
  • Lạm dụng các chất kích thích như rượu, cà phê, thuốc lá trước khi đi ngủ.

Biện pháp giải quyết

Với những nguyên nhân đã trình bày ở trên, cách giải quyết Mất ngủ đó là điều chỉnh lại hành vi tâm lý và lối sống. Điều này nói đơn giản là vậy nhưng do thói quen đã ăn sâu hoặc do môi trường sinh sống và làm việc nên thường sẽ rất khó có thể thay đổi được ngay.

Bởi lý do đó, nhiều người đã tìm đến các loại thuốc an thần gây ngủ như một cứu cánh cho việc mất ngủ của mình. Tuy nhiên việc lạm dụng thuốc an thần gây ngủ không theo chỉ định sẽ gây ra những hậu quả vô cùng nghiêm trọng về thần kinh, thậm chí có thể dẫn đến tử vong.

Theo quan điểm Đông Y, những yếu tố về tâm lý và lối sống đã đề cập ở trên khi tác động lâu dài sẽ làm tổn thương các tạng, là GỐC của tình trạng Mất ngủ. Cách duy nhất giúp giải quyết Mất ngủ chính là phải là điều hòa các tạng, giúp cơ thể có khả năng tái cân bằng, chứ không phải tác động vào thần kinh trung ương như thuốc an thần gây ngủ – vốn chỉ giải quyết được cái triệu chứng.

Lời khuyên của chúng tôi đó là, hãy từ bỏ thói quen sử dụng thuốc an thần gây ngủ. Sau đó cần phải tìm cách giải quyết từ GỐC vấn đề mất ngủ của mình. Khi cơ thể đã có khả năng tự thiết lập lại trạng thái cân bằng thì tâm lý sẽ dần trở nên ổn định, tỉnh táo và suy nghĩ sáng suốt. Khi đó hãy tìm phương án để đối diện với những vấn đề gây ra mất ngủ của mình.